Hürriyet Bumerang


5 Kasım 2014 Çarşamba

Borsa Oynamak Haram mıdır?

İnternetten Borsa Oynamak Harammıdır ? 


İnternetin yaygınlaşmasıyla birlikte internetten borsa oynamak yaygınlaştı. Daha önce bankamatik üzerinden alım satım yapan insanlar artık dijital ekranlardan alım satım yapmaya başladılar. 

Hâl böyle olunca borsa halk arasında yaygınlaştı. İş yerimde çoğu kişiden "borsa oynamak istiyorum" sözünü duydum. Hepsine sakin olmalarını ve bol araştırma yapmalarını söyledim.

Ağız alışkanlığıyla borsa oynamak diyorum. Yoksa çoğu yazımda borsanın oyun yeri olmadığını, borsaya oyun ve eğlence gözüyle bakanların pişman olacağını yazdım.

Borsa denildiği zaman ilk akla gelen sorulardan birisi de "borsa oynamak haram mıdır" sorusu.




Bu konuda bazı hocalar zaman zaman görüş belirtiyor. Bu mesele dini bir mesele olduğu için ben o hocaların görüşünü nakledip yorum yapmaktan kaçınacağım.

İslam Hukuku Profesörü Hayrettin Karaman borsayla ilgili bir soruya;

"- Borsada hisse senetlerinin alım-satım yoluyla el değiştirmesinde -bu işlem iyi niyetle ve meşru ticaret maksadıyla yapıldığında- şer'i bir mahzur yoktur. Borsa olmadan ve hisse senetleri el değiştirmeden işletmelerin halka açılması, sermayenin tabana yayılması, kâr ve zararda ortaklık esasına göre sermaye toplanması... mümkün olmaz. 
- Ticarete, alım-satıma konu olan birden fazla meta ve ekonomik değerin birden fazla pazar ve borsası vardır. Menkul kıymetler borsası da bunlardan biridir. Gelenekteki mesnedi, alınıp satılması caiz olan şeylerin kolayca el değiştirmesini sağlayan pazarlar, panayırlar, çarşılar olabilir. 
- Borsalarda cereyan eden hileli ve sun'i işlemleri tamamen ortadan kaldırmak belki de mümkün değildir; çünkü bu sonunda bir vicdan ve ahlak meselesidir; her yer ve zamanda vicdan ve ahlakı zayıf, hırs ve tamahı güçlü insanlar bulunacaktır. Genel olarak düzenin İslama yaklaşması bu gibi fenalıkları asgariye indirecektir. Ayrıca bir takım iktisadi, idari ve hukuki tedbirler de alınabilir. Ancak bu tedbirler piyasaya dengesiz müdahale getirebileceği için ince elenmeli ve sık dokunmalıdır. " diye cevap veriyor.


Yani yatırım amacıyla hisse almaya olumlu bakıyor ama piyasaları speküle edecek işlemleri uygun bulmuyor.



İnternetten Borsa Oynamanın Haram Olup Olmadığı Konusunda

Nurettin Yıldız hoca ise borsa ile ilgili bir soruya ;

"Helal iş yapan şirketlerin, helal yöntemlerle hisselerinin satın alınması ticaret kabul edilebilir. Her ticarette olabileceği gibi borsa işlemlerinde de caiz olmayan işler olabilir, kaçınmak ve tedbir almak görevimizdir." diye cevap veriyor.

Başka bir soru ve verdiği cevap ise şöyle:


SORU: Selamünaleyküm. Hocam, ben bir süredir borsa da İslami kurallara uymayan şirketler hariç (içki, turizm,  otel, banka, holding vs. hariç) ticaret yapmaya uğraşıyorum. Ticaret yaparken de herhangi bir bankayı aracı olarak kullanmıyorum. Yani anlatmak istediğim en asgari şekilde haram ticaretten korunmaya çalışıyorum. Uyguladığım şekliyle doğru mu yapıyorum yanlış mı bilemiyorum. Sizden istediğim borsa hakkında bir açıklama yapmanız.
CEVAP: Selamünaleyküm. Bu ilkelere bağlı kalabildikten sonra borsada sakınca yoktur diyebiliriz. Ancak bu ilkelere ne kadar bağlı kalabildiğinizi siz tespit etmelisiniz.

İhlas Vakfı'na yakın olan dinimizislam sitesi ise borsayla ilgili bir soruya şöyle net bir cevap vermiştir.

Sual: Borsaya girmek, alım satım, yatırım yapmak caiz mi?


CEVAP Caizdir. Hisse senedi almak, bir şirkete ortak olmak demektir; fakat kumar oynar gibi, sürekli bununla meşgul olmamalıdır. Borsa yüzünden evini barkını satan, hatta intihar edenler bile olmuştur.



İslami anlamda en geniş soru cevap arşivlerinden birisine sahip olan sorularlaislamiyet.com sitesi ise borsa konusunda şöyle bir sınır çizmiştir.

Buyrun:


BİST'de hisse senedi alıp satmanın İslami kurallara uygun olup olmadığına, şu konulara uygun olup olmadığına bakarak kararı vereceğiz:
1. Doğrudan faiz muamelesi yapan şirketlerin hisse senetlerini almak ittifakla haramdır. Bankalar, bankerlik ve tefecilik kuruluşları gibi.
2. Şer'an mütekavvim olmayan, yani alınıp satılması helal sayılmayan şeylerin üretim ve alım-satımıyla uğraşan şirketlerin hisse senedini almak da aynıdır; şarap, bira vb. şeyler üreten kuruluşlar gibi...
3. Mütekavvim, yani alınıp satılması helal olan mal üretmekle beraber, bizzat ortak olunan o malı faizli muamelerlerle satan ve faiz sebebiyle elde ettiği kârı diğerine karışan ve toplam kârının yarısı ve daha fazlası olan şirketlere hisse senediyle ortak olmak da haramdır.
4. Ortak olunan şey helal bir üretim olmakla beraber, şirketi elinde bulunduran Müslümanlar başka haram işlerle de uğraşıyorlarsa, onlardan hisse senedi almak suretiyle onları desteklemek "günahda yardımlaşma" anlamı taşır. Halbuki bu Kur an'ı Kerim'de yasaklanmıştır,
5. Yahudi ve Hristiyanların hakim olduğu şirketlerden hisse senedi almak, başka hiç bir mahzur yoksa en azından mekruhtur. Fıkıh kitaplarımıza bakıldığında; komünist, mason ve ateistlerin hakimiyetinde bulunan şirketlerden hisse senedi almak caiz değildir, gibi bir sonuç çıkarılabilir.
6. Satın alınan hissenin fabrikanın tümüne nisbeti, yani kaçta kaçından ibaret olduğunu bilmek lazımdır. Yani alınan miktar belirsiz olmamalıdır.
7. Mal olması gerekir. Sermayesi olmayan vücuh-kredi şirketi gibi, bir müesesenin hisselerini satın almak caiz değildir.
8. Aslında helâl olan fakat İslâm'a uygun olarak çalıştırılmayan bir fabrikanın hisse senetlerine sahip olan birisinden alacağını alabilmek için, bu kişinin hisse senetlerini almak caizdir. Şu var ki, bu hisseleri bir an evvel elden çıkarıp satmak gerekir. Ve bu arada hissesine bir kâr düşerse, onu amme maslahatına veya fakirlere vermesi gerekir.
9. İdaresine Müslümanların hakim olduğu, haramla iştigal etmeyen, daha şeffaf olup satıma konu olan şirket varlığını dolayısı ile satılan senede düşen hisseyi açıkça bildiren, senetleri isme muharrer olup, ortaklıktan vazgeçmek isteyenlere bu imkânı sağlayan şirketlerin hisse senetlerini almak ittifakla caizdir.

Ben bu bilgileri toplayıp size aktardım. Bu bilgiler ışığında işlem yapmak veya yapmamak vicdanınıza ve kalbinize kalmış diyebilirim.

13 yorum:

Alın teri olmadan, emek harcamadan kağıtlar üzerinden para kazanmanın helal olduğunu söyleyenin aklından şüphe ederim.

Emek harcamadan birilerinin sırtından bir şeyler kazanmak doğal olarak haramdır.

Arkadaşlar bu ilmi ve dini bir konu. Fıkıh uzmanları haram değil derken sizin bu kadar kesin bir dille haram demeniz doğru olmaz.

Hisse senetlerini şirket halka arz ediyor ve insanlar bir nevi şirkete bir toz tanesi de olsa ortak olmuş oluyor bu hisseleri alarak. Bu genel anlamda bakıldığında kesin haramdır diyemeyiz. Fakat günümüzde bu borsa işlerinde her türlü manipüle ve sahtekarlıklar yapıldığı için işin içine haram bulaşıyor. Bu yüzden caiz olsa da haram tehlikesi çok çok yüksektir. Ve borsa yüzünden bu işe kumar gibi bağımlı olan birçok ailenin ocağı sönmüş ve intiharlar yaşanmıştır. Dediğim gibi kesin hüküm veremeyiz fakat aynı durum faiz için geçerli değildir. Faiz katiyetle haramdır ve ayetle sabittir.

Sayın @Rkorkmaz haklısınız
Bu yüzden ben çok islem yapmam ve dürüst hisselerde uzun vadeli beklemeyi tercih ederim.

Bence haram değil sonuçta kumar falan değil yani.

bend bosaya300bıntlbatırm ihlas holdıng aldım ıhlas adını kullarak bızı oydu gebermış ıhlasın yoneım başkanı d.r enver orene lanet olsun

bizim cami hocası oynuyor valla

Helal mi ? Haram mı ? kesin birşey tabiki söylenemiyor ama borsayı tanıyan ve bilenler açısından çok kazançlı bir yol.

Haram mı bilemem ama yakın çevremde örneklerini gördüğüm için söylüyorum, borsadan gelen paranın hayrı olmuyor zaten. Geldiği gibi gidiyor. Bu kadar risk almak yerine herhangi bir sektöre yatırım yapmak daha mantıklı

Borsadan gelen paranın hayrı olmaz bir anda tirilyonluk adam olurken bir anda ise gece konduda hayatınızı sürdürebilirsiniz.

Yok artık neden haram olsun.
Borsa bir şans oyunu veyahut kumar değil.
Yatırım piyasasında kazanmakta var kaybetmekte var. Sonuçta borsada da bir şey alıp satıyorsunuz, yani bir nevi ticaret yapıyorsunuz. Aynı durum foreks içinde geçerlidir.

yukarıda adam anlatmış, bizim ulemalar bence helal bence haram tartışması yapıyorlar. kuş kadar ilminle "BENCE" demek ne demek oluyor? sence helalse al. sence haramsa alma. bu ne ya

Yorum Gönder