Ana Sayfa / Genel / Kıdem tazminatı alacaklara iyi haber | Ekonomi Haberleri

Kıdem tazminatı alacaklara iyi haber | Ekonomi Haberleri

İşçilerin kıdem tazminatı tavanı yüzde 10.7 artarak, 5 bin 434 liradan 6.017,6 liraya yükseldi. Asgari ücretteki artışla birlikte, 10 yıldır çalışan ve asgari ücret saha bir işçi, bu yılın ocak-temmuz döneminde 25.584 lira tazminat alabilecek.

İşte Hürriyet gazetesi yazarı Noyan Doğan'ın bugünkü yazısı…

Kıdem tazminatının tavanı arttı, 6.017.6 lira oldu. Çalışanların hem sosyal hem mali hakları 2019 yılı ile beraber değişti. Bu değişikliklerden biri de işçilerin işten ayrıldıklarında alacakları kıdem tazminatı ile ilgili. Kıdem tazminatı tutarı ocak-temmuz ve temmuz-aralık olmak üzere senede iki defa–kez değişiyor ve bu değişikliği de Hazine ve Maliye Bakanlığı açıklıyor. 2018’in ilk yarısında kıdem tazminatının yıllık tavan tutarı 5.001.76 lira, yılın ikinci yarısında ise 5.434.42 lira olarak açıklanmıştı. Hazine ve Maliye Bakanlığı, 2019’un ocak-temmuz dönemini kapsayan yeni kıdem tazminatı tutarını açıkladı; buna göre, yılın ilk yarısında işçilere ödenecek kıdem tazminatının yıllık tavan tutarı 6.017.6 lira oldu. Böylece kıdem tazminatının tavanı yüzde 10.7 arttı.

TAVAN MİKTARI ARTTI

Peki, kıdem tazminatı hakkından kim, nasıl yararlanıyor ve tazminat tutarı nasıl hesaplanıyor? Tazminat alabilmenin öncelikli iki şartı var; birincisi, işten çıkarılmış olmak, ikincisi işyerinde bir yıldan az çalışmamış olmak. Kendi isteği ile işten çıkanlar ve işyerinde bir yıldan az çalışanların kıdem hakkı bulunmuyor. Ayrıca lüzumlu yaş ve prim ödeme gün sayısını doldurup emekli olanlar da kıdem tazminatı alabiliyor. Bunlara ilave olarak erkek çalışanlar askerlik nedeniyle; kadın çalışanlar da evlendikten sonra bir sene için kendi isteği ile işten ayrıldığında tazminata adalet kazanabiliyor. Bir istisnai vaziyet daha var; o da, 15 yıllık sigortalılık süresini dolduran ve 3600 prim ödeyen de kıdem tazminatı alabiliyor. Bu durumların dışında kıdem tazminatı ödenmiyor.

Tazminatın hesaplamasına gelince; giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanıyor ve çalışılan sene ile çarpılarak, yekün tazminata ulaşılıyor. Giydirilmiş ücret; aylık brüt maaş, ikramiye, prim, yol ve yakacak yardımı gibi ödemeleri içeriyor. Kıdem tazminatında da bu ödemelerin tamamı hesaba katılıyor. Bu kapsamda işveren, her bir sene için aylık brüt ücret üzerinden tazminatı hesaplayıp, çalışana ödüyor. Bir yıldan artan çalışma süresi için de aynı hesap yapılıyor. Diyelim ki, asgari ücret alıyorsunuz ve işyerinde de 5 yıldır çalışıyorsunuz. Bu sene asgari ücret brüt 2.558,40 lira olduğuna göre, işten çıkarıldığınızda işverenin size ödeyeceği kıdem tazminatı 12.792 lira.

NEDEN YANLIŞ HESAPLANIYOR?

Kıdem tazminatı hakkında bilinmesi gereken bazı hususlar var. Daha doğrusu bilinmeyen ya da yanlış bilinen bazı noktalar var. Birincisi, çalışan, kıdem tazminatını, çalıştığı işyerinden alır. İkincisi, kıdem tazminatında tavan miktarı vardır ve bu da en yüksek ülke memuruna yıllık ödenecek minimum ikramiye tutarıdır. İşçiye ödenecek tazminat bu tavan üzerinden hesaplanır ki, Hazine ve Maliye Bakanlığı 2019 yılı için de bu tavan miktarını 6.017.6 lira olarak belirledi. Kıdem tazminatında en çok baş karışıklığı ya da yanlış anlaşılma işte bu tavan miktarında yaşanıyor. Çünkü çalışanların çoğunluğu, çalıştığı işyerinde nihayet aldığı brüt ücreti, çalıştığı sene ile çarpıp, alacağı tazminatı miktarını hesaplıyor. Oysa, çalışan, ne kadar yüksek maaş alırsa alsın, adalet edeceği tazminat tavanı bu sene için 6.017.6 lirayı geçemiyor. Örnekle anlatırsam daha iyi anlaşılacak. Diyelim ki, brüt maaşınız 7.500 lira ve 10 yıldır da işyerinde çalışıyorsunuz. Ayrıldığınızda 75.000 lira tazminat alacağınızı hesaplarsanız yanlış yaparsınız. Doğrusu, tavan miktarı olan 6.017.6 lire üzerinden hesap yapmaktır. Bu şartlarda kıdem tazminatınız 60.176 lira olacaktır. 

KIDEMDEN KESİLEN VERGİ İADE EDİLECEK

Yeni düzenleme ile çalışanlar, kıdem tazminatında ödedikleri vergileri hukuk yoluna başvurmadan iade alabilecek. Geçen yılın mart ayında yapılan bir düzenleme ile işveren ile işçi karşılıklı anlaşarak uğraş sözleşmesini feshetmeleri halinde yıllık kıdem tazminat tavanını aşmayan tutar vergiden muaf tutuldu. Ancak düzenleme, özel sektör çalışanlarının geçmişte ödedikleri vergileri iade alabilmelerine olanak tanınmadı. Bunun üzerine çalışanlar geçmiş yıllarda ikale veya sonlandırma yoluyla fesh olan sözleşmelerde ödedikleri vergiler için davalar açmaya başladılar ve açılan davalar da çalışan lehine sonlandı. Dün Resmi Gazetede yayımlanan kanun ile işçilerin arka dönük vergi iadesi almalarının önü açıldı. Yasaya göre 27 Mart 2018 tarihinden önce fesh edilen uğraş sözleşmeleri kapsamında ödenen tazminatlardan kesilen vergiler iade edilecek. Kıdem tazminatı tavanını aşmayan tazminatlar için geçmişte kesilen vergiler çalışana arka ödenecek.

Kaynak= BigPara Hürriyet

İlginizi Çekebilir

İşsizlik rakamları açıklandı | Ekonomi Haberleri

İşsizlik kasım 2018 döneminde bir önceki yılın aynı ayına göre 2 puan artarak yüzde 12.3 …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir